مجله تندیس
مجله نشان
انتشارات آبان
انتشارات نظر
سایت رنگ

 


  استفاده از همه مطالب تنها با ذکر نام منبع: گرته (اولین نشریه تحلیلی،   پژوهشی طراحی گرافیک ایران) و نام نویسنده مجاز است.
گرته:اولین نشریه تحلیلی، پژوهشی طراحی گرافیک ایران
  آخرین به روز رسانی:1394/1/31  
ســــال شــشــم | بـــهــــار ۱۳۹۴
  گزارش تصویری افتتاحیه سیزدهمین دوسالانه بین المللی پوستر مکزیک ۲۰۱۴
   گروه گرته
   اخبار

دوسالانه پوستر مکزیک در ساعت ۴ عصر ۲۸ اکتبر و البته متفاوت با سالهای گذشته افتتاح شد چرا که امسال علاوه بر برپایی دوسالانه پوستر، جشن بیست و سومین سالگرد برگزاری این بینال در شهر مورلیای مکزیک با حضور ۵۰ طراح گرافیک مدعو از سراسر دنیا و با برنامه های متنو



 هـفـتـه‌ی گـرافـیـک ۹۴

 نشست گرته پنج عصر
سرمقاله  
تئوری پنجره شکسته‌ وگرافیک دیزاین / تورج صابری‌وند

نگاهی به مهم‌ترین اتفاق‌‌های گرافیک در سال گذشته

«اگر پنجره‌ای بشکند و تعمیر نشود، ناهنجاری اجتماعی با دیدن بی‌توجهی جامعه به شیشه‌ی شکسته، به راحتی شیشه‌ی دیگری را هم خواهد شکست. این شکستن‌ها از ساختمان به ساختمان، ازخیابان به خیابان و از کوی به کوی سرایت می‌کند». این لب کلام «تئوری پنجره‌های شکسته» است. در دهه‌ی نود امریکا باب و در متروی نیویورک برای کاهش جرائم در ایستگاه‌های مترو، اجرا شد. مدیران جدید مترو برای کاهش جرائم، از کنترل گرافیتی-به عنوان سمبل بی‌نظمی- شروع کردند.  کارگاه بزرگی برای نقاشی تعمیر واگن‌ها قطار ساخته شد تا هر واگنی که گرافیتی می‌شود بلافاصله در کارگاه بازسازی شود. گاهی واگن‌ها بعد از سه روز دوباره به کارگاه برگردانده می‌شدند تا ازنو رنگ شوند. بعد نوبت سخت‌گیری در مورد پرداخت بلیط بود. با کسانی که بلیط ارائه نمی‌کردند به شدت برخورد شد.  استدلال این بود که وقتی با یک ناهنجاری یا جرم کوچک برخورد نمی‌شود، گویی ناهنجاری و جرم، امری پذیرفته می‌شود. بی‌تفاوتی به یک شیشه‌ی شکسته،  به معنی جواز برای شکستن شیشه‌های دیگر است و شکسته شدن عمده‌ی شیشه‌های یک ساختمان خبر از یک وضعیت اسف‌ناک است.
آثار گرافیکی هم، در حکم شیشه‌های شکسته‌ی فرهنگ و هنر جامعه است. هم به معنای فرض این نوشته و هم  از آن سوی که آثار گرافیک هم چون پنجره‌ در برابر دیدگان جامعه است. البته به نظر می‌رسد تاثیر بصری بیشتری از پنجره‌های شهر دارد. هم از لحاظ اندازه و هم از لحاظ گستره. طرح‌های گرافیک، خاصه در قیاس با دیگر هنرهای تجسمی، مدام در معرض دید و توجه اند، از تی‌شرت‌های تیم ملی تا پوسترهای فرهنگی و بیلبوردهای تجاری. تن دادن به زشتی‌های گرافیکی، جواز پذیرش زشتی‌های فرمی دیگری هم خواهد بود. سهل‌انگاری در کیفیت گرافیکی به معنی قبولِ نفسِ «سهل‌انگاری»‌ست.
حساس بودن و واکنش نشان دادن جامعه هم به آثار گرافیک به معنی حساس بودن و کنش‌گرا بودن جامعه است. جامعه‌ای که به گرافیکِ پوستر اهمیت می‌دهد، از کنار فیلم‌های ضعیف هم نمی‌گذرد، به تئاتر بد هم قناعت نمی‌کند و وضعیت فرهنگی ناجالب را نمی‌پذیرد.
جامعه‌ای که به کپی بودن طرح یوزپلنگ در تیم ملی اعتراض دارد، پوستر تئاتر فجر را وتو می‌کند، جامعه‌ای که موزه‌ی گرافیک دارد، بینال بین‌المللی پوستر دارد و برگزار شدن و نشدن‌اش مسئله‌ی رسانه‌های سیاسی‌ست، همه یعنی گرافیک دارد جایگاه بهتری می‌یابد.

گرافیک در سالی که گذشت
 سال ۹۲ هیچ اتفاقی در گرافیک ایران نبود، به سکوت گذشت اما ۹۳ اتفاق‌های بسیاری داشت. افتتاح موزه‌ی ملی گرافیک ایران، به حتم بهترین اتفاق‌ سال‌های اخیر گرافیک ایران است. اتفاقی که به جایگاه گرافیک در جامعه شآن و وزن بیشتری می‌دهد. افتتاح موزه‌ی گرافیک پیام صریحی از اهمیت گرافیک دارد، خواه گرافیک را هنر بدانیم، خواه حرفه. موزه‌ی گرافیک ایران که بعد از سال‌ها تلاش انجمن صنفی طراحان گرافیک ایران در پارک پلیس افتتاح شد  به تعبیری از برگزاری دوسالانه بین‌المللی پوستر هم معتبر است. دوسالانه‌ای که فراخوان آن نیمه‌ی امسال منتشر شد اما اعتراض «فارس» و «کیهان» به نفرات شورای برگزاری دوسالانه، برگزاری آن را در سال ۹۳ متوقف کرد. دوسالانه‌ای که از سال ۱۳۸۸ برگزار نشده و گرافیک ایران امیدوار بود که با همراهی دولت جدید، انجمن صنفی طراحان گرافیک ایران خود سکان برگزاری آن را دست گیرد.
 علاوه بر آن طراحان گرافیک ایرانی، در نمایشگاه‌ها و بینال‌های بین المللی، در مقام داور و مدعو و شرکت‌کننده، حضوری درخشان داشته‌اند و نمایشگاه و دوره‌های آموزشی موثری برگزار شد، سه اتفاق مشخص توجه بیش‌تری می‌کند: نخست، نمایشگاه منهای سی‌. که انجمن صنفی طراحان گرافیک، در هفته‌ی گرافیک  برگزار کرد. نمایشگاهی تا انتهای سال در مشهد، تبریز، شیراز و ... برگزار و کتابش هم چاپ شد. مرور آثار انتخاب شده، خبرهای خوبی برای گرافیک داشت. خبرهایی حاکی از این که نسل جوان گرافیک، هویت ایرانی معاصری را طرح می‌‌زند و بخش عمده‌ای از اهمیت این نمایشگاه هم از این سو است.
خبر جالب‌ سال هم حضور آثار ۳۶  نفر از طراحانِ گرافیک ایرانی در بینال goldenbee روسیه بود. تا ایرانی‌ها هم‌چنان از فعال‌ترین طراحانِ گرافیک جهان باشند. اما برای گرافیک ایران، یکی از بهترین اتفاق‌های سال، موج اعتراضی به پوستر جشنواره‌ی تئاتر بود. اعتراض‌هایی که منجر به واکنش و تغییر پوستر جشنواره شد. با این که پوستر بعدی هم کمتر کسی را راضی کرد اما نفس اتفاق و نفس اعتراض و اهمیتی که یافت  پیامی مهمی  مبنی بر اهمیت طراحیِ گرافیک و نقش آن در رسانه‌ها و رویدادهای فرهنگی داشت.مخلص کلام این که سال ۹۳ ، چند تا از شیشه‌های شکسته‌ وضعیت فرهنگی و بصری را درست کرد، مبارکش باد.

*خلاصه‌ای از این مطلب در روزنامه‌ی شرق نیز چاپ شده است.