مجله تندیس
مجله نشان
انتشارات آبان
انتشارات نظر
سایت رنگ

 


  استفاده از همه مطالب تنها با ذکر نام منبع: گرته (اولین نشریه تحلیلی،   پژوهشی طراحی گرافیک ایران) و نام نویسنده مجاز است.
گرته:اولین نشریه تحلیلی، پژوهشی طراحی گرافیک ایران
  آخرین به روز رسانی:1396/9/25  
سال چهارم / پرونده ی 21 : ویژه نامه لهستان
نقد.پژوهش  
استاسيس‌اديگوسيوس/ Stasys Eidriqeicius/ گروه گرته

طراح‌گرافيک– تصوير ساز / متولد1949

استاسيس متولد 24 جولاي 1949 ليتواني است و در سالهاي 1964-1968 در دانشگاه هنرهاي كاربردي «كائوناس» و از سال 1968 تا 1973 در آكادمي هنرهاي زيبا «ويلينيوس» در ليتواني به تحصيل وكار پرداخت و از سال 1980 درلهستان زندگي كرده است.
او در زمينه هنر گرافيك و طراحي، نقاشي، تصويرسازي كتاب، پوستر،‌ مجسمه سازي،‌ عكاسي، اينستاليشن و هنراجرايي "performance art" فعاليت دارد.
كتاب‌هاي مصور وي براي كودكان در ليتواني، لهستان،‌ سوييس،‌ آمريكا، ژاپن و كشور اسكانديناوي منتشر گرديده است.
از جمله مهم‌ترين جوايز او مي‌توان از جايزه بزرگ مسابقه بين المللي كتاب كودك در بارسلون اسپانيا در سال 1968، مدال نقره باشگاه مديران هنري نيويورك آمريكا 1988، جايزه بزرگ هشتمين بي‌ينال پوستر در لاهتي فنلاند 1989 پلاك طلاي بي ينال بين المللي تصوير سازي كتاب كودك بيوگراد يوگسلاوي 1990 و جايزه دوم نمايشگاه بين المللي پوستر كشور مكزيك در سال 1990 و.. راي نام برد.
استاسيس را با چهره ها و شخصيت‌هايي كه در تمام كارهايش ديده مي‌شوند، آدم‌هاي سرد و متعجب با چشماني گرد و اندوهبار كه به دوردست‌ها خيره شده‌اند و مي‌توان شناخت.
اين چهره‌ها از مشخصه‌هاي اصلي كارهاي استاسيس هستند.
استاسيس در 24 جولاي 1949 از مادري ليتوانيايي و پدري لهستاني متولد شد. او به همراه پدرو و مادرش در مزرعه كار مي كرد و كار پر زحمت روزانه آنها تاثيرات عميقي بر او گذاشت.
استاسيس جوان از چوب براي خود اسباب بازي درست مي كرد و كار نقاشي را نيز شروع كرد. همچنين نمايش‌هايي را با همكلاسي‌هاي خود اجرا مي كرد، از مناظر اطراف خود، والدين و همسايگان عكس مي‌گرفت و كار ظهور و چاپ عكس‌ها را نيز خود به انجام مي‌رسانيد.
كودكي استاسيس سر چشمه‌هاي اصلي چهره‌هاي مصيبت زده و غمگيني است كه در هنر او بسيار آشكار است.
استاسيس مي‌گويد كه «كار ترسيم چهره‌ها را در حاشيه كتاب هاي دبستان آغاز كردم و كم كم اين چهره‌‌ها در اكثر كارهايم آشكار شدند.»
در سنين نوجواني استاسيس وارد مدرسه هنري در شهر كائوناس شد و تجربه‌هاي بيشتري در زمينه هنر كسب كرد. در آن زمان اعمال نفوذ رژيم كمونيست بر روي هنر، وي را سخت به خشم مي آورد. در مدرسه از او خواسته مي‌شد تا بر طبق درون مايه و مضمون‌هاي هنر محلي ليتواني، چرم وكوزه‌هاي سراميك را تزيين كند. ولي در عوض او مي‌خواست راهي پيدا كند تا بتواند نارضايتي خود را با استفاده از تصاوير نشان دهد.
سرانجا م در آكادمي هنر ويلنيوس، در پايتخت ليتواني، استاسيس شكلي كامل براي خلاقت خود يافت. او مي گويد «احساس كردم مكاني براي تخيلات خود يافتم و اين ابتداي خلاقيت و آواي من بود. در نقاشي آزاد بودم. هيچ كس نمي‌توانست به من بگويد كه چه بايد كرد و چگونه ؟»
يك سال پس از فارغ التحصيل شدن از آكادمي هنر، استاسيس به ارتش شوروي خوانده شد وي از اين سال به عنوان «بدترين سال عمرش» ياد مي‌كند. او معتقد است كه پس از پايان تحصيلات به جاي رفتن به پاريس، لندن و نيويورك براي ادامه تحصيل در رشته هنر، به زندان رفتم و به عنوان خوشنويس "calligrapher" در ارتش استخدام شدم. او از هرگونه اوقات فراغتي كه حاصل مي‌شد براي طرح زدن‌هاي ساده و سريع در دفتر طراحي كوچكي كه هميشه در جيب خود به همراه داشت استفاده مي‌نمود.
استاسيس تصميم به مهاجرت گرفت او مي‌خواست در لهستان زندگي كند ولي با مشكلات بسياري در اين راه مواجه شد.
دهه 1980 ساله‌هاي درخشاني براي پوستر لهستان بود و تصويرهاي ساده و برجسته استاسيس به سرعت شكل نويني به خود گرفتند.
با پيشنهاد يكي از منتقدين هنري در يكي از نمايشگاه‌هاي نقاشي استاسيس، مبني بر اينكه يكي از كارها مي‌تواند به عنوان پوستر ارايه شود، استاسيس را به چاپ كارش ترغيب كرد و پوستر او در بي ينال ورشو 1983 برنده جايزه شد.
استاسيس مي‌گويد «پوستر براي او تكامل طبيعي بوده است. فقط يك عنصر، يك چهره، يك پرنده و.... اكثر پوسترهايم به منظور پوستر شدن طراحي نشده بودند. من فقط كاري را طراحي مي‌كردم و سپس كارگردان تئاتر به آتليه‌ام مي‌آمد و مي‌گفت : "استاسيس، اين كار را دوست دارم، مي‌توانم از آن استفاده كنم."
استاسيس براي دستيابي به حقيقت نوين خويش به جستجوي انواع جديد هنر پرداخت و تجربه‌هاي ديگري در زمينه‌هاي مختلف هنري انجام داد.
با آغاز سال 1992، استاسيس چندين نمايشگاه برپا كرد و آن سال نمايشي با عنوان «بزرگداشت ونسان » به احترام ونسان ون گوگ در محيطي باز ترتيب داد.طراحي فضا با توده‌اي از گل‌هاي آفتابگردان و صحنه‌اي از يك گوش بريده تكميل شده بود. خود استاسيس سرش را بوسيله باند با قلموهاي نقاشي تزيين كرده بود سه سال بعد او با فستيوال موسيقي معاصر كه در يكي از ايستگاههاي قديمي قطار در رم برگزار شد به همكاري پرداخت. طي 15 روز برگزاري فستيوال هر روز يك تابلوي نقاشي كشيده مي شد و به همين منظور اين ايام را «گفتگوي بين موسيقي و نقاشي» نامگذاري كردند.
در بهار سال1999 استاسيس نمايشگاهي در گالري «پيگا» برگزار كرد، كه اين نمايشگاه شامل طراحي‌هاي خطي بر روي ديوار گالري بود و قابل ‌هاي كوچكي دور كار، جلوه‌اي خاص به آنها بخشيده بود و در اختتاميه نمايشگاه، استاسيس با پارچه مرطوب كارها را از روي ديوار پاك كرد.
يكي ديگر از مشخصه هاي كارهاي استاسيس، ماسك‌هايي هستند كه در كارهاي اوبسيار ديده مي‌شوند و با استفاده از پاستل گچي و تكنيك‌ها ي ديگر ماسك‌هايي درست كردند و بعد از آنها عكاسي مي‌كند او در اين تكنيك كه تلفيقي از تصوير سازي و عكاسي است بسيار مهارت دارد.
از ديگر مشخصه هاي كارهاي استاسيس طراحي عناوين با دست است، اين عناوين در بيشتر مواقع در حاشيه كار قرار مي‌‌گيرند و به طور كلي تصوير در كارهاي استاسيس از اهميت بيشتر برخوردار است تا نوشته ‌ها و عناوين.
از آن جا كه استاسيس نه تنها به عنوان تصويرساز و نقاش بلكه به عنوان يك گرافيست مطرح شده شايد به توان كارهاي او را در گروه كارهاي self promotion قرار داد.
كارهاي او به خصوص پوسترهايش بسيار شخصي است و مي‌توان گفت كه در اكثر كارها در مرحله اول سفارش دهنده خود طراح است. او ابتدا تصاويري مي‌سازد و بعد به تناسب سفارش‌هايي كه مي‌گيرد براي كارها عنوان مي‌‌گذارد او كاملاً شخصي و آزاد كار مي كند و خود را زير فشار نظرات و خواسته‌هاي سفارش دهنده‌ها نمي‌‌گذارد.
با اشاعه و انتشار آثار استاسيس در روزنامه‌ها و مجلات مختلف از جمله روزنامه‌هاي نيويورك، تايمز،‌ مجله play boy و همچنين برپايي نمايشگاه‌هاي نقاشي، مجسمه سازي و كتاب‌هاي طراحي و پوسترها، انتشار اشعار، فيلم‌ها، تئاتر و...
استاسيس به چهره‌اي برجسته در هنر معاصر مبدل شده است.
استاسيس را با چهرهاو شخصيت هايي که در تمام کارهايش ديده ميشود.
آدم هايي سرد و متعجب با چشماني گرد واندوه بار که به دور دست ها خيره شده اند ميتوان شناخت، اين چهره ها از مشخصه هاي اصلي کار هاي او است. او در کارهايش از فولکلور و افسانه هاي ميهن خويش الهام مي گيرد. هنر و ادبيات بومي او بارز است و ديدگاههاي ملهم از سنت هاي اروپاي شرقي در آثار او ديده ميشود. آثار او گاه بيانگر اثرات دوران تاريخي و وقايع مربوط به سيستم حاکم بر جامعه بوده و گاهي ديگر تشويش و بيهودگي حاصل از سايه شوم تناقضات تمدن را که بر جامعه انساني امروز ستم روا مي دارد، به عرضه ديده مي گذارد.
جوايز مهم
1979 لوح طلا براي تصوير سازي کتاب کودکان در دو سالانه Brno چک
1980 مدال طلا در دو سالانه بين المللي Malbork
1979 نشان افتخار در نمايشگاه فرم هاي گرافيکي کوچک در Lods لهستان
1986 جايزه برتر تصوير سازي کتاب در Barcelona اسپانيا
1989 جايزه برتر بينال پوستر در Lahti فنلاند
1990 جايزه سوم پوستر ورشو، لهستان
1999 جايزه اول پوستر لهستان
2001 جايزه بين المللي هنر ليتواني









24/3/1391